สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
กลุ่มวิจัยนวัตกรรมเมืองปลอดภัย
Urban Safety Innovation Research Group
หัวหน้ากลุ่มวิจัย
โกวิทย์ นามบุญมี
สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
Email: KOWIT.NAM@MFU.AC.TH
กลุ่มวิจัยนวัตกรรมเมืองปลอดภัย (Urban Safety Innovation Research Group: USIR) มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2563 มีเป้าหมายในการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง มาแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่ (Area/Problem-based research) ภายใต้แนวคิด "Think Global Do Local" และ "เมืองเชียงรายปลอดภัยในวิถีล้านนาที่ผาสุก" เพื่อตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (UN SDGs) ในมิติสุขภาพ การลดความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างพื้นฐาน และเมืองยั่งยืน
กลุ่มวิจัย USIR ขับเคลื่อนงานจากความร่วมมือของนักวิจัยจาก 4 สำนักวิชา (เช่น วิทยาศาสตร์สุขภาพ, จีนวิทยา, การแพทย์บูรณาการ และพยาบาลศาสตร์) โดยนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ พิษวิทยา อาชีวอนามัย และการประเมินความเสี่ยงสุขภาพ มาประสานเข้ากับความรู้ด้านสังคมศาสตร์ วัฒนธรรม ภาษา และภูมิปัญญา เพื่อออกแบบนวัตกรรมและเทคโนโลยีที่แก้ไขปัญหาในพื้น
ผลงานและนวัตกรรมจำแนกตามมิติการพัฒนาเมือง
มิติด้านประชากรและการสร้างสังคมเท่าเทียม (People & Inclusion):
o การเข้าถึงบริการสุขภาพกลุ่มเปราะบาง: การพัฒนาระบบคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (HPV Screening) สำหรับประชากรกลุ่มเปราะบาง ชนชาติพันธุ์ และแรงงานข้ามชาติในพื้นที่ภาคเหนือ
o การคุ้มครองและสุขศาสตร์แรงงาน: การศึกษาสิทธิแรงงานและการพัฒนาเครื่องมือเพื่อลดการบาดเจ็บจากการทำงานของแรงงานนอกระบบ เช่น กลุ่มรีไซเคิลขยะอิเล็กทรอนิกส์
o การพัฒนาศักยภาพคน: โครงการแลกเปลี่ยนนักศึกษาวิเคราะห์และฝึกอบรมร่วมกับ University of Michigan (MHRT Program) และการบ่มเพาะนักวิจัยรุ่นใหม่
มิติด้านสุขภาพและการแพทย์บูรณาการ (Health & Integrative Medicine):
o DELTA E (ชุดตรวจสารฆ่าแมลงในผักแบบพกพา): นวัตกรรมตรวจวิเคราะห์ความปลอดภัยทางอาหารที่ขยายผลสู่กาดล้านเมือง ตลาดเกษตร และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
o CureMag Gen 2 (Nanoencapsulation): การใช้เทคโนโลยีนาโนเอ็นแคปซูเลชั่นในสารสกัดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของยาสมานแผล
o การแพทย์บูรณาการดูแลสภาวะปวด: โปรแกรมนวดฌาร์มสปา (ผสมผสานการลูบ เบา-หนัก นวดหินร้อน) สำหรับผู้ป่วยกลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและพังผืดอักเสบ
o การบูรณาการศาสตร์ศาสตร์ทางเลือกและจิตวิทยา: การประยุกต์คัมภีร์มหาทักษา หลักฮวงจุ้ย ร่วมกับทฤษฎีจิตวิทยา Big 5 Personality เพื่อพัฒนามาตรฐานการออกแบบผลิตภัณฑ์ บริการ และสภาพแวดล้อมเพื่อสุขภาพ
มิติด้านความปลอดภัยและโครงสร้างพื้นฐาน (Safety & Infrastructure):
o ความปลอดภัยทางถนน: การศึกษาพฤติกรรมเสี่ยงในการขับขี่รถจักรยานยนต์ของผู้สูงอายุ และการวิเคราะห์พฤติกรรมคนเดินเท้าบริเวณทางข้าม (Midblock Crosswalks)
o นวัตกรรมความปลอดภัยรับมือเทคโนโลยีใหม่ (EV Safety): การศึกษาสารดับเพลิง นวัตกรรมจัดการเพลิงไหม้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายร่วมกับการทางพิเศษแห่งประเทศไทย
o Universal Design (การออกแบบเพื่อทุกคน): การจัดตั้ง MFU Node ร่วมกับศูนย์ออกแบบสภาพแวดล้อมเพื่อทุกคน ภาคเหนือ (North UDC) และการขับเคลื่อน อบต.ม่วงคำ สู่เมือง UD-Wellbeing City
มิติด้านนวัตกรรมและการถ่ายทอดองค์ความรู้ (Innovation & Impact):
o การประยุกต์ใช้ AI: โครงการพัฒนา Source-Grounded AI เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับด้านความปลอดภัยในการทำงาน
o การนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์: ถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีให้แก่หน่วยงานภาคี เช่น เทศบาลนครเชียงราย, เทศบาลแม่จัน, มูลนิธิโครงการหลวง ห้วยก้างปลา, บริษัท ดอยคำ ผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด, Premier Innova และ รพ.สต. ในพื้นที่
ทิศทางการวิจัยและเป้าหมายในอนาคต
กลุ่มวิจัย USIR กำหนดเป้าหมายการวิจัยที่จะดำเนินต่อไปเพื่อ "เมืองปลอดภัยในบริบทล้านนาอารยะ" โดยมีตัวชี้วัดความสำเร็จที่สำคัญได้แก่ การสร้างนวัตกรรมเชิงพาณิชย์และการจดสิทธิบัตร (Patent) การพัฒนานวัตกรรมความปลอดภัยเฉพาะด้าน การวิจัยเพื่อสนองต่อปัญหาของประชากรและชุมชนในเขตภาคเหนือ และการสร้างเครือข่ายความเป็นสากลยกระดับงานวิจัยสู่สากล เพื่อรองรับการเติบโตอย่างยั่งยืนของเมือง
สมาชิกที่ร่วมในกลุ่มวิจัย
| # | ชื่อ - นามสกุล | สังกัด |
|---|---|---|
| 1 | รศ.พรทิพย์ สารีโส | อาจารย์ |
| 2 | อ.เฉลิมพันธ์ แก้วกันทะ | |
| 3 | อ.สุจิตตรา พลธิแสง | |
| 4 | อ.ดร.กภ.เพชรรัตน์ แก้วดวงดี | |
| 5 | อ.ดร.ศิริวรรณ กันติสินธุ์ |